Lễ cúng cuối năm là một lễ cúng vô cùng quan trọng đối với phong tục tập quán và văn hóa của mỗi gia đình Việt. Lễ cúng này bao gồm rất nhiều nghi thức, đó là những nghi thức gì? Cần chuẩn bị những gì cho lễ cúng?

Bài viết này cùng tìm hiểu về lễ cúng cuối năm và những lễ nghi cần có tuân theo đúng phong tục truyền thống nhé!

I. VÀI NÉT VỀ LỄ CÚNG CUỐI NĂM

Cúng cuối năm là nghi lễ quan trọng diễn ra vào những ngày cuối cùng trong năm để bắt đầu một năm mới. Trong văn hóa của người Việt, thì cuối năm là dịp quan trọng để mọi người dâng lễ tạ ơn đế các vị thần linh, Đức Thánh Hiền, các ông bà tổ tiên dòng họ đã dang tay che chở, bảo vệ cho gia đạo bình an trong suốt một năm.

Những ngày cuối năm cũng là dịp mà mọi người nhìn lại một năm qua. Người xưa tin rằng những gì đã trải qua, những thành tựu đã đạt được đều có sự dẫn dắt, soi đường chỉ lối của những vị thần thánh và cả sự phù hộ của ông bà tổ tiên. Vì thế, vào những ngày này, lễ cúng cuối năm là cách mà mọi người thể hiện lòng biết ơn sâu sắc, thành kính và dâng lễ cảm tạ họ.

Cuối năm, tức là vào khoảng tháng 12 âm lịch là thời điểm diễn ra lễ cúng cuối năm. Theo phong tục xưa chúng ta có: lễ tạ ơn ( thường lễ tạ ơn trên chùa), cúng rằm tháng chạp, cúng tiễn ông Táo về trời( 23 tháng chạp), và cuối cùng là lễ cúng Tất niên. Nói cách khác lễ cúng Tất niên chính là lễ cúng cuối cùng của năm. Vì vậy, chúng ta cùng xem lễ cúng cuối năm hay lễ cúng Tất niên có gì nhé!

II. LỄ CÚNG TẤT NIÊN CUỐI NĂM LÀ GÌ?

1. Lễ cúng tất niên là gì?

Lễ cúng Tất niên là lễ cúng cuối năm theo phong tục người Việt Nam. Thường vào chiều 30 Tết, các gia  đình sẽ chuẩn bị cúng Tất niên. Nếu năm thiếu thì lễ cúng Tất niên sẽ rơi vào ngày 29 tháng chạp âm lịch. Đây lúc mà các gia đình sẽ chuẩn bị mâm cúng thật tươm tất để dâng cúng gia tiên và thần linh.

2. Ý nghĩa của lễ cúng cuối năm

Lễ cúng cuối năm là nghi thức nhằm đánh dấu sự kết thúc của một năm cũ và chuẩn bị bước sang một năm mới. Đây là một trong những nét đẹp văn hoá truyền thống lâu đời của người Việt Nam.

Cúng cuối năm không chỉ để dâng tạ lễ cuối năm mà còn để cầu mong những điều tốt đẹp cho năm mới. Đây là một dịp rất ý nghĩa để cả gia đình quây quần bên nhau. Cùng nhìn lại năm cũ, cùng đón giao thừa và chúc mừng năm mới.

III. LỄ CÚNG CUỐI NĂM CẦN CHUẨN BỊ NHỮNG GÌ?

Lễ cúng cuối năm là nghi lễ quan trọng để khép lại một năm đã qua và cũng là để cầu mong cho một năm mới sung túc, an lành. Vì thế, đây là dịp lễ trọng đại đối với mỗi gia đình Việt. Do đó, gia đình nào cũng chuẩn bị một mâm cúng cuối năm rất tươm tất.

1. Mâm cúng Tất Niên cúng cuối năm bao gồm những gì?

Mâm cúng Tất Niên của mỗi vùng miền sẽ có sự khác nhau. Nó tùy theo văn hóa, phong tục của vùng miền và tín ngưỡng ở nơi đó. Vì thế, chúng ta có thể thấy được sự đa dạng trong các mâm cúng của mỗi vùng miền. Mâm cúng cuối năm thường được nhiều gia đình chăm chút và sắm sửa thịnh soạn hơn nhiều so với các lễ cúng khác. Bởi vì đây giống như là một lễ để tổng kết cuối năm và cầu xong sự khởi đầu của một năm mới an lành.

Cùng xem mâm cúng Tất Niên mỗi vùng miền có gì nhé!

1.1. Mâm cúng tất niên Miền Bắc

Đầu tiên là xem mâm cúng Tất Niên miền Bắc nhé. Theo tập tục của người dân miền Bắc rất coi trọng “ mâm cao cỗ đầy” thì mâm cúng Tất Niên luôn phải có đầy đủ: 4 bát, 4 đĩa (mâm cỗ nhỏ); 6 bát, 6 đĩa hoặc 8 bát, 8 đĩa với mâm cỗ lớn. Có nhiều gia đình khá giả hơn còn chuẩn bị mâm cỗ cúng xếp cao từ 2-3 tầng.

Dưới đây là điển hình của một mâm cúng Tất Niên truyền thống:

- 4 bát gồm: Bát giò heo hầm măng lưỡi lợn, bát canh bóng thả, bát miến, bát mọc

- 4 đĩa của mâm cỗ gồm: đĩa giò lụa, đĩa chả quế, đĩa thịt gà, đĩa thịt heo

1.2. Mâm cúng tất niên miền Trung

Mâm cúng của miền Trung không cầu kì số lượng 4-4, 6-6, 8-8 như của miền Bắc. Dưới đây là những món đặc trưng thường được thấy trong mâm cúng miền Trung:

- Thịt gà

- Thịt lợn

- Giò lụa

- Bánh chưng/bánh tét

- Đĩa dưa muối

- Măng khô

- Miến xào

- Chả ram

1.3. Mâm cúng tất niên miền Nam

Mâm cúng cuối năm miền Nam thì cũng có những món đặc trưng của miền Nam như:

- Bánh tét

- Đĩa củ cải

- Canh măng tươi

- Canh khổ qua nhồi thịt

- Thịt kho tàu

- Gỏi tôm thịt

- Thịt lợn luộc

- Dưa giá

- Nem, chả giò

- Củ kiệu

Mâm cúng sau khi chuẩn bị thì sẽ được bày biện một cách gọn gàng rồi dâng lên bàn thờ tổ tiên. Gia chủ sẽ thắp hương và đọc các bài văn cúng cuối năm.  Sau khi hương tàn thì cả gia đình sẽ quây quần dùng bữa cùng nhau.

2. Bài cúng tất niên chuẩn nhất

2.1. Tại sao cần có bài cúng Tất Niên?

Bài cúng Tất Niên là một nghi lễ vô cùng quan trọng. Đây là nghi thức trình bày sự cảm tạ của gia chủ đối với gia tiên và các vị thần cai quản trời đất. Đồng thời cũng là lời cầu mong được phù hộ độ trì để bước sang một năm mới vạn sự hanh thông.

Bởi vì đây là một nghi thức rất quan trọng nên gia chủ cần có sự chuẩn bị trước. Việc này sẽ giúp cho nghi thức đọc văn khấn trôi chảy hơn. Gia chủ cũng cần có thái độ trang nghiêm, thành kính thể hiện sự tôn trọng đối với các bậc trưởng bối và các vị thần linh.

2.2. Văn cúng cuối năm chuẩn nhất

Nam mô A Di Đà Phật! (khấn 3 lần, vái 3 lạy).

Kính lạy: Hoàng Thiên hậu Thổ chư vị tôn Thần.

Ngài Kim niên đương cai Thái tuế chí đức tôn Thần .

Ngài bản cảnh Thành Hoàng chư vị đại Vương .

Ngài bản xứ Thần linh Thổ địa. Ngài định Phúc Táo quân. Các Ngài Địa Chúa Long mạch Tôn. Thần và tất cả các Thần linh cai quản trong khu vực này.

Hôm nay là ngày …… tháng Chạp năm …

Tín chủ chúng con là: ……………

Ngụ tại: ……….

Trước Án tọa kính cẩn thưa trình: Đông tàn sắp hết, năm kiệt tháng cùng, xuân tiết gần kề, minh niên sắp tới.

Nay là ngày… Tết, chúng con cùng toàn thể gia quyến sắm sanh phẩm vật hương hoa, cơm canh cụ soạn, sửa lễ Tất niên, dâng cúng Thiên Địa, Tôn Thần, phụng hiến Tổ tiên, truy niệm chư Linh.

Theo như thường lệ Tuế trừ cáo tế, cúi xin chư vị Tôn Thần, Liệt vị Gia tiên, bản xứ tiền hậu Chủ hương linh, giáng lâm án tọa, phù thùy chứng giám, thụ hưởng lễ vật, phù hộ cho toàn gia, lớn bé trẻ già, bình an thịnh vượng. Độ cho chúng con mọi duyên thuận lợi, công việc hanh thông. Người người được chữ bình an, tháng ngày được hưởng phần lợi lộc. Âm phù – Dương trợ, sở nguyện tòng tâm. Bốn mùa không hạn ách nào xâm, tám tiết có điềm lành tiếp ứng.

Dãi tấm lòng thành, cúi xin chứng giám …

Nam mô A Di Đà Phật! (khấn 3 lần, vái 3 lạy)

IV. NHỮNG LƯU Ý KHI CÚNG CUỐI NĂM

Lễ cúng cuối năm là nghi thức truyền thống mà không một gia đình Việt nào bỏ qua. Tầm quan trọng của lễ cúng cuối năm là gìn giữ được nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc. Trân trọng đạo hiếu với tổ tiên và giữ lòng tôn kính đối với các vị thần linh.

Để có một lễ cúng trọn vẹn, đầy ý nghĩa thì các gia đình nên lưu ý một số điều sau đây:

Thứ nhất, lòng thành tâm là yếu tố quan trọng nhất nhưng lễ cúng cúng cũng không nên quá sơ sài. Tùy vào hoàn cảnh của mỗi gia đình nhưng bạn vẫn nên cố gắng để chuẩn bị một mâm cúng tươm tất. Không cần là những món ăn quá cầu kì. Chỉ cần là những món ăn truyền thống là được. Cố gắng chuẩn bị lễ cúng tươm tất, bao sái bàn thờ sạch sẽ, chu đáo cũng là cách con cháu thể hiện lòng thành tâm đối với ông bà tổ tiên.

Thứ hai, Tất Niên cũng là dịp mà cả gia đình cùng nhau nhìn lại một năm qua. Vậy nên, hãy cố gắng nhìn lại mọi thứ bằng sự tích cực, không nên cãi vã. Hãy cùng nhau nói những chuyện vui, lời chúc tốt lành để đón một năm mới an khang, thịnh vượng.

V. MỘT SỐ THẮC MẮC KHI CÚNG CUỐI NĂM

1. Nên cúng cuối năm ngoài trời hay trong nhà?

Theo phong tục của người Việt ta thì ngày lễ cúng Tất niên thường cúng trong nhà. Con cháu sẽ dâng lễ lên bàn thờ gia tiên, thần linh trong nhà. Tuy nhiên, nếu như gia chủ muốn cúng ngoài trời thì cũng không sao cả. Miễn là gia chủ thành tâm là được.

2. Ai là người đọc bài văn khấn tất niên cuối năm?

Người đọc văn cúng cuối năm có thể là vợ hoặc chồng đều được. Dù là ai thì người làm lễ cũng nên hiểu rõ các phép tắc, lễ nghi hành lễ trước gia tiên. Khi làm lễ thắp hương và đọc bài cúng cần ăn mặc gọn gàng, lịch sự, thái độ nghiêm túc và bày tỏ tấm lòng thành kính trước ông bà tổ tiên và các vị thần.

3. Cúng tất niên bao nhiêu chén chè là đúng?

Trong văn hóa thờ cúng của Việt Nam thì lòng thành của người thực hiện nghi lễ là điều quan trọng nhất. Vậy nên, không có quy định cụ thể bao nhiêu chén chè là đúng.

Tuy nhiên, các chuyên gia lĩnh vực phong thủy đã nghiên cứu về một số quan niệm dân gian về số lượng chén chè có ý nghĩa như sau:

– 1 chén: Âm dương, Thiên Địa hòa hợp.

– 3 chén: 2 ông và 1 bà, sử dụng để đưa ông Táo về với gia đình vào đêm tất niên.

– 4 chén: Tượng trưng cho người đã khuất tứ phương là: Đồng, Tây, Nam, Bắc.

– 5 chén: Ban ngũ phúc sinh khí, thường được dùng để thờ thần Đất Đai – Vị thần có khả năng xoay chuyển được ngũ hành Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ.

– 6 chén: Mang ý nghĩa là lục hòa (Thân hòa, khẩu hòa, ý hòa, kiến hòa, lợi hòa, giới hòa).

Bạn có thể tham khảo và dựa trên mong muốn của gia đình mình để quyết định dâng cúng bao nhiêu chén chè. Nên nhớ rằng, chủ yếu vẫn là lòng thành tâm của gia chủ đối với ông bà tổ tiên.

VI. DỊCH VỤ MÂM CÚNG TẤT NIÊN TẠI ẨM THỰC PHẠM GIA

Ẩm Thực Phạm Gia chuyên dịch vụ cung cấp trọn bộ mâm cúng Tất Niên. Với nhiều năm kinh nghiệm và sự am hiểu phong tục, lễ nghi của Việt Nam, chúng tôi tin rằng có thể mang đến cho bạn dịch vụ chu toàn và chất lượng nhất!

Liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn đặt hàng nhanh nhất!

Thông tin liên hệ:

– Website: https://amthucphamgia.com/

– Ẩm Thực Phạm Gia: 034.221.6392 - 090.6606.377

– VPĐD: 100 Tân Hương, Tân Quý, Tân Phú, Hồ Chí Minh

– VPĐD  Bình Dương: đường 38, Vĩnh Phú, Thuận An, Bình Dương, Việt Nam

– Cơ Sở Sản Xuất: 353, Chu Văn An, P12, Bình Thạnh, TPHCM